Ο «Μεγάλος Αδελφός» στην εποχή της πανδημίας

Το παράδειγμα άλλων χωρών ακολουθεί και η Κύπρος, υιοθετώντας ακόμα πιο αυστηρά μέτρα κυκλοφορίας. Σε μία προσπάθεια αναχαίτισης του κορωνοϊού, η κυβέρνηση μελετά και την ηλεκτρονική κατ’ οίκον επιτήρηση, γνωστή και ως «βραχιολάκι». Πιθανώς, αυτό να αφορά όχι μόνο όσους έχουν νοσήσει, αλλά και αυτούς που βρίσκονται σε προληπτική καραντίνα. Ως αφορμή για να τεθεί στο τραπέζι το σενάριο της ηλεκτρονικής παρακολούθησης στάθηκαν τα ουκ ολίγα περιστατικά όπου επιβεβαιωμένοι φορείς του κορωνοϊού παραβίασαν τους περιορισμούς και έθεσαν σε κίνδυνο συμπολίτες τους.

Η Μεγαλόνησος δεν πρωτοτυπεί. Στη μάχη κατά του κορωνοϊού έχει επιστρατευτεί για τα καλά η τεχνολογία εις βάρος της ιδιωτικότητας. Κυβερνήσεις καταφεύγουν στην ψηφιακή επόπτευση: εκτός από τα ηλεκτρονικά βραχιόλια που καταγράφουν τις κινήσεις αυτού που το φοράει, εφαρμογές στο κινητό ειδοποιούν αν ο ιδιοκτήτης του έρχεται σε ανθρώπινη επαφή, απομακρύνεται από το σπίτι του, ή ανεβάζει πυρετό.

Drones με θερμικές κάμερες εντοπίζουν κίνηση στους δρόμους και προχωρούν σε αναγνώριση προσώπων. Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει και ο ΟΗΕ, εκφράζοντας την ανησυχία του για ολίσθηση στη μαζική παραβίαση των ατομικών δικαιωμάτων και των προσωπικών δεδομένων.

Πολλές χώρες της Ασίας αναγνωρίζουν την ψηφιακή κατόπτευση των κοινωνιών ως το σημαντικότερο όπλο στην ανάσχεση του ιού. Μέσω των έξυπνων κινητών, το γεωγραφικό στίγμα του κάθε πολίτη ήταν γνωστό. Σε κάποιες περιπτώσεις, αν η βόλτα με τον σκύλο διαρκούσε περισσότερο από το συνηθισμένο, ένα SMS υπενθύμιζε στον παραλήπτη του ότι είναι ώρα να επιστρέψει στο σπίτι. Αν παρέκκλινε από το δρόμο του, μπορούσε να ειδοποιηθεί ακόμα και η αστυνομία.

Στη Νότια Κορέα, οι τραπεζικές πιστωτικές κάρτες μετατράπηκαν σε τσιπ εντοπισμού. Όποιος είχε νοσήσει, ήταν αναγκασμένος να εγγραφεί σ’ έναν ζωντανό διαδραστικό χάρτη. Μέσω των συναλλαγών του, οι κινήσεις του κοινοποιούνταν, ώστε να αποφεύγεται ο συγχρωτισμός άλλων μαζί του. Στην Ταϊβάν οι αρχές αποστέλλουν προειδοποιητικά μηνύματα σε όποιον πολίτη παραβιάσει τα όρια της καραντίνας. Για τον σκοπό αυτό διαμοιράστηκαν και τηλέφωνα με σύστημα γεωεντοπισμού (GPS) σε όποιον πολίτη δεν διέθετε.

Στη Ρωσία έχουν τοποθετηθεί αναρίθμητες κάμερες σε δημόσιους χώρους. Μόνο στη Μόσχα υπολογίζονται σε 170.000. Μέσω ενός προγράμματος αναγνώρισης προσώπου, εκατοντάδες άτομα που είχαν τεθεί σε καραντίνα και εντοπίστηκαν εκτός σπιτιού τιμωρήθηκαν με πρόστιμο, το οποίο συνοδευόταν από μία φωτογραφία τους.

Στην Πολωνία, η κυβέρνηση δημιούργησε την εφαρμογή Home Quarantine. Όσοι είχαν ταξιδέψει το προηγούμενο διάστημα στο εξωτερικό, ήταν υποχρεωμένοι να αναρτούν κάθε μισή ώρα μία φωτογραφία τους που αποδείκνυε ότι βρίσκονταν στο σπίτι. Η Ρουμανία προώθησε ένα ακόμα πιο εξελιγμένο ηλεκτρονικό «βραχιολάκι». Η συσκευή δεν περιορίζεται στο GPS και στον εντοπισμό αυτού που το φοράει, αλλά και στην εκπομπή ιατρικών δεδομένων.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ λανσάρει λογισμικό που αναλύει δεδομένα από κινητά τηλέφωνα με σκοπό να εντοπίζονται οι πιθανοί φορείς του κορωνοϊού και να εξετάζονται. «Ο κορoνομετρητής πρέπει να λάβει την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο –πιθανόν να την δώσει– καθώς και αξιολόγηση για θέματα προστασίας της ιδιωτικής ζωής από τον γενικό εισαγγελέα, ο οποίος έχει την εξουσία να εμποδίσει την εφαρμογή του μέτρου», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Ναφτάλι Μπένετ.

Μέχρι στιγμής, οι πολίτες φαίνεται να δέχονται αγόγγυστα τη νέα αυτή κατάσταση. Έχουν, άλλωστε, να αντιμετωπίσουν έναν θανατηφόρο ιό, ενώ οι περιορισμοί των ελευθεριών τους δεν αναμένεται να είναι μόνιμοι. Ειδικοί εντός και εκτός της ΕΕ, όμως, προειδοποιούν ότι το ίδιο συνέβη και μετά το χτύπημα των Δίδυμων Πύργων την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Ο χρόνος απέδειξε ότι τίποτα δεν επανήλθε στην πρότερη μορφή του, με τα έκτακτα δεδομένα να μετατρέπονται σε μεγάλο βαθμό σε νέα κανονικότητα. «Ουδέν μονιμότερο του προσωρινού» που λέει και ο σοφός λαός.